Cwane zwierzaki - 8 najsprawniejszych użytkowników narzędzi

pawka01

Kiedyś uważano, że umiejętność korzystania z narzędzi odróżnia ludzi od zwierząt - ale później okazało się, że wiele zwierząt również potrafi się nimi posługiwać.

Oczywiście, panowie z firmy Leatherman (popularny producent narzędzi) na razie nie muszą się obawiać konkurencji ze strony szympansów i produkowanych przez nie multitooli. Ale trudno nie poczuć swoistego gatunkowego deja vu, gdy widzi się goryla idącego o lasce czy kapucynkę starannie wybierającą kamień, który najlepiej nada się na dziadka do orzechów.

Poniżej prezentujemy zestaw najbardziej interesujących przypadków wykorzystywania narzędzi przez zwierzęta, jakie zaobserwowaliśmy do tej pory. Wiemy, że jeszcze wiele jest do odkrycia - dopóki Jane Goodall nie zobaczyła, jak szympansy łowią termity na patyk niczym na wędkę, naukowcy nie wierzyli, że zwierzęta są zdolne do tak skomplikowanych operacji. Może dlatego, że - jak odnotował Karol Darwin - "zwierząt, z których uczyniliśmy naszych niewolników, nie będziemy chcieli postrzegać jako istoty nam równe".

Darwin był zresztą bardzo zainteresowany wykorzystywaniem narzędzi przez zwierzęta - sugerował, że pozwala im to na redukowanie biologicznych ograniczeń. W "O powstawaniu gatunków" odnotował m.in. że słonie potrafią oganiać się gałęziami od insektów - aby uhonorować ojca ewolucji, słonie znalazły się na pierwszym miejscu naszego zestawienia zwierzęcych użytkowników narzędzi.

Słoniowa manierka

To słodkie wideo z Youtube.com przedstawia - możemy zobaczyć, jak bardzo zręczne są te zwierzęta. Ale większe wrażenie robi inny nietypowy zwyczaj - po wykopaniu dziury, w której zbiera się woda, słoń zrywa korę z drzewa i żując ją formuje kulę, którą następnie zatyka otwór. Dziura zostaje później delikatnie zasypana piaskiem - w ten sposób słoń tworzy sobie świetnie zabezpieczoną przed parowaniem manierkę.

Maski golców

Golce - niewielkie gryzonie z rodziny kretoszczurów - mają wielkie, silne zęby, które świetnie nadają się do drążenia tuneli. Ale kopanie paszczą ma pewne wady - zwierze narażone jest na wdychanie pyłu. Dlatego aby zachować czyste płuca, golce umieszczają za zębami (ale przed ustami) drewniane osłony. Innymi słowy - gryzonie zakładają... maski przeciwpyłowe. Przy okazji warto wspomnieć, że naukowcom udało się nauczyć kuzyna golca - szczura - korzystania z miniaturowych grabi (sugestia dla osób uczących gryzonie takich rzeczy: uważajcie, żeby nie uciekły. Nasze miasta mają dość problemów nawet bez używających narzędzi szkodników).


Młotki egipskich sępów

Niektórzy twierdzą, że zrzucanie przez mewy skorupiaków na kamienie (w celu ich rozbicia) można uznać za używanie narzędzi - ale większość specjalistów nie zgadza się na taką interpretację. Żadnych wątpliwości nie ma za to w przypadku sępów egipskich, które używają odłamków skalnych do rozbijania jaj strusia.

Kiedyś uważano, że umiejętność korzystania z narzędzi odróżnia ludzi od zwierząt - ale później okazało się, że wiele zwierząt również potrafi się nimi posługiwać.




Oczywiście, panowie z firmy Leatherman (popularny producent narzędzi) na razie nie muszą się obawiać konkurencji ze strony szympansów i produkowanych przez nie multitooli. Ale trudno nie poczuć swoistego gatunkowego deja vu, gdy widzi się goryla idącego o lasce czy kapucynkę starannie wybierającą kamień, który najlepiej nada się na dziadka do orzechów.

Poniżej prezentujemy zestaw najbardziej interesujących przypadków wykorzystywania narzędzi przez zwierzęta, jakie zaobserwowaliśmy do tej pory. Wiemy, że jeszcze wiele jest do odkrycia - dopóki Jane Goodall nie zobaczyła, jak szympansy łowią termity na patyk niczym na wędkę, naukowcy nie wierzyli, że zwierzęta są zdolne do tak skomplikowanych operacji. Może dlatego, że - jak odnotował Karol Darwin - "zwierząt, z których uczyniliśmy naszych niewolników, nie będziemy chcieli postrzegać jako istoty nam równe".

Darwin był zresztą bardzo zainteresowany wykorzystywaniem narzędzi przez zwierzęta - sugerował, że pozwala im to na redukowanie biologicznych ograniczeń. W "O powstawaniu gatunków" odnotował m.in. że słonie potrafią oganiać się gałęziami od insektów - aby uhonorować ojca ewolucji, słonie znalazły się na pierwszym miejscu naszego zestawienia zwierzęcych użytkowników narzędzi.

Słoniowa manierka

To słodkie wideo z Youtube.com przedstawia - możemy zobaczyć, jak bardzo zręczne są te zwierzęta. Ale większe wrażenie robi inny nietypowy zwyczaj - po wykopaniu dziury, w której zbiera się woda, słoń zrywa korę z drzewa i żując ją formuje kulę, którą następnie zatyka otwór. Dziura zostaje później delikatnie zasypana piaskiem - w ten sposób słoń tworzy sobie świetnie zabezpieczoną przed parowaniem manierkę.

Maski golców

Golce - niewielkie gryzonie z rodziny kretoszczurów - mają wielkie, silne zęby, które świetnie nadają się do drążenia tuneli. Ale kopanie paszczą ma pewne wady - zwierze narażone jest na wdychanie pyłu. Dlatego aby zachować czyste płuca, golce umieszczają za zębami (ale przed ustami) drewniane osłony. Innymi słowy - gryzonie zakładają... maski przeciwpyłowe. Przy okazji warto wspomnieć, że naukowcom udało się nauczyć kuzyna golca - szczura - korzystania z miniaturowych grabi (sugestia dla osób uczących gryzonie takich rzeczy: uważajcie, żeby nie uciekły. Nasze miasta mają dość problemów nawet bez używających narzędzi szkodników).



Młotki egipskich sępów

Niektórzy twierdzą, że zrzucanie przez mewy skorupiaków na kamienie (w celu ich rozbicia) można uznać za używanie narzędzi - ale większość specjalistów nie zgadza się na taką interpretację. Żadnych wątpliwości nie ma za to w przypadku sępów egipskich, które używają odłamków skalnych do rozbijania jaj strusia.


Przynęta pójdźki ziemnej

Ta niewielka sowa poluje na pewne chrząszcze - aby je zwabić, zbiera łajno ssaków i rozsmarowuje nieopodal swojej nory. Podobnie jak w przypadku wielu innych zwierząt wykorzystujących narzędzia, naukowcy nie mają pewności, czy pójdźki podejmują te działania instynktownie, czy świadomie zbierają bobki. Tak czy owak, kulki z kupy to w tym przypadku narzędzia.

Wędka na robaki kłowacza kaktusowego, modrowronki zielonej oraz wrony brodatej

Wszystkie te ptaki wykorzystują gałązki do łowienia insektów. Wrona dodatkowo jest znana z inteligencji - tutaj możemy zobaczyć, jak robi haczyk do chwytania pokarmu z prostego kawałka drutu.


Pałki szympansów

Od czasów pionierskich badań Jane Goodall zaobserwowano już m.in. jak szympansy używają patyków do polowania na galago, rozbijania orzechów (robią to od tysięcy lat) czy tworzenia wykałaczek. Ale ich najważniejszych narzędziem może być pałka.



Laski goryli

Każdy wędrowiec wie, jak bardzo przydatny podczas marszu może być dobry kij. Najwyraźniej wiedzą to również goryle. Ten goryl - sfotografowany w bagnistym lesie na północy Kongo - wykorzystuje kij do sprawdzania głębokości wody oraz utrzymywania równowagi.

Gąbki do polowań delfinów

Delfiny butlonose z zatoki Shark Bay u wybrzeży Australii są pierwszymi morskimi ssakami, u których zaobserwowano korzystanie z narzędzi - gąbek, za pomocą których drapieżniki mącą piasek na dnie morza, oślepiając i dezorientując w ten sposób swoje ofiary. "Trudno nam zbadać, co dzieje się w ich mózgach - bo są skonstruowane zupełnie inaczej, niż nasze. Ale wydają się bardzo inteligentne" - mówi Janet Mann, biolog morski z Georgetown University.

Nam pozostaje tylko mieć nadzieję, że delfiny nie wykształcą w najbliższej przyszłości przeciwstawnych kciuków


Źródło: Wired News